I-ACL yakho ixhuma ithambo lethanga lakho nethambo lakho lesifuba futhi isiza ukugcina idolo lakho lizinzile. Uma uklebhule noma uklebhule i-ACL yakho, ukwakhiwa kabusha kwe-ACL kungathatha indawo ye-ligament eyonakele nge-graft. Lena i-tendon yokufaka esikhundleni esivela kwenye ingxenye yedolo lakho. Ngokuvamile kwenziwa njengenqubo yokuvula imbobo. Lokhu kusho ukuthi udokotela wakho ohlinzayo uzokwenza ukuhlinzwa ngezimbobo ezincane esikhumbeni sakho, kunokuba kudingeke ukuthi anqume kakhulu.
Akuwona wonke umuntu olimale kwi-ACL odinga ukuhlinzwa. Kodwa udokotela wakho angase akuncome kakhulu ukuhlinzwa uma:
Udlala imidlalo ehlanganisa ukujikajika okuningi – njengebhola, i-rugby noma i-netball – futhi ufuna ukubuyela kuyo
unomsebenzi onzima kakhulu noma wezandla – isibonelo, ungumcimi-mlilo noma iphoyisa noma usebenza ekwakheni
ezinye izingxenye zedolo lakho zonakele futhi zingalungiswa nangokuhlinzwa
idolo lakho liyaxega kakhulu (okwaziwa ngokuthi ukungazinzi)
Kubalulekile ukucabanga ngezingozi nezinzuzo zokuhlinzwa nokuxoxa ngalokhu nodokotela wakho ohlinzayo. Bazoxoxa ngazo zonke izindlela zakho zokwelashwa futhi bakusize ukuthi ucabangele ukuthi yini engakusebenzela kangcono.
1.Yiziphi izinto ezisetshenziswa ekuhlinzeni i-ACL?
Ukuhlinzwa kwe-ACL kusebenzisa amathuluzi amaningi, njenge-Tendon Strippers Closed, Guiding pins, Guiding Wires, Femoral Aimer, Femoral Drills, ACL Aimer, PCL Aimer, njll.
2. Singakanani isikhathi sokululama sokwakhiwa kabusha kwe-ACL ?
Ngokuvamile kuthatha cishe izinyanga eziyisithupha kuya onyakeni ukululama ngokuphelele ekwakhiweni kabusha kwe-ACL.
Uzobona udokotela we-physiotherapist ezinsukwini ezimbalwa zokuqala ngemva kokuhlinzwa kwakho. Bazokunikeza uhlelo lokuvuselela umzimba olunezivivinyo eziqondene nawe. Lokhu kuzokusiza ukuthi uthole amandla aphelele kanye nobubanzi bokunyakaza edolweni lakho. Ngokuvamile uzoba nochungechunge lwemigomo okufanele usebenzele kuyo. Lokhu kuzoba yinto eyingqayizivele kuwe, kodwa isikhathi esijwayelekile sokululama sokwakhiwa kabusha kwe-ACL singafana nalesi:
Amaviki angu-0–2 - ukwakha isisindo ongasithwala emlenzeni wakho
Amaviki ama-2-6 - ukuqala ukuhamba ngendlela evamile ngaphandle kokuqeda ubuhlungu noma izinduku zokusibekela
Amaviki ayi-6-14 – uhla oluphelele lokunyakaza lubuyiselwe – ukwazi ukukhuphuka nokwehla izitebhisi
Izinyanga ezi-3–5 – ukukwazi ukwenza imisebenzi efana nokugijima ngaphandle kobuhlungu (kodwa ugweme ezemidlalo)
Izinyanga eziyi-6–12 – ukubuyela kwezemidlalo
Izikhathi zokululama eziqondile ziyahlukahluka kumuntu nomuntu futhi zincike ezintweni eziningi. Lokhu kufaka phakathi umdlalo owudlalayo, ukuthi ukulimala kwakho bekukubi kangakanani, ukufakelwa okusetshenzisiwe kanye nokuthi ululama kahle kangakanani. Udokotela wakho we-physiotherapist uzokucela ukuthi uqedele uchungechunge lwezivivinyo ukuze abone ukuthi usukulungele yini ukubuyela kwezemidlalo. Bazofuna ukuhlola ukuthi uzizwa ukulungele yini ngokwengqondo ukubuyela nawe.
Ngesikhathi sokululama kwakho, ungaqhubeka nokusebenzisa imithi yokubulala izinhlungu ethengiswa ngaphandle kwemithi efana ne-paracetamol noma imithi yokulwa nokuvuvukala efana ne-ibuprofen. Qiniseka ukuthi uyayifunda imininingwane yesiguli ehambisana nomuthi wakho futhi uma unemibuzo, khuluma nosokhemisi wakho ukuze uthole iseluleko. Ungaphinda ufake amaphakethe eqhwa (noma uphizi oqandisiwe ogoqwe ngethawula) edolweni lakho ukuze usize ekunciphiseni ubuhlungu nokuvuvukala. Ungafaki iqhwa ngqo esikhumbeni sakho ngoba iqhwa lingalimaza isikhumba sakho.
3. Yini abayibeka edolweni lakho ukuze uhlinzwe i-ACL ?
Ukwakhiwa kabusha kwe-ACL kuvame ukuhlala phakathi kwehora elilodwa nelesithathu.
Le nqubo ivame ukwenziwa ngokuhlinzwa kwe-keyhole (arthroscopic). Lokhu kusho ukuthi yenziwa kusetshenziswa amathuluzi afakwe ngokusikeka okuncane okumbalwa edolweni lakho. Udokotela wakho ohlinzayo uzosebenzisa i-arthroscope - ipayipi elincane, eliguquguqukayo elinokukhanya nekhamera ekugcineni kwalo - ukuze abone ngaphakathi edolweni lakho.
Ngemva kokuhlola ingaphakathi ledolo lakho, udokotela wakho uzosusa ingxenye ye-tendon ezosetshenziswa njenge-graft. I-graft ivame ukuba ingxenye ye-tendon kwenye ingxenye yedolo lakho, isibonelo:
● imisipha yakho yethanga, okuyimisipha engemuva kwethanga lakho
● i-patellar tendon yakho, ebamba i-kneecap yakho endaweni yayo
Udokotela wakho ohlinzayo uzobe esedala umhubhe odlula ethanjeni lakho elingenhla kanye nasethangeni elingezansi. Bazofaka i-graft ngaphakathi komhubhe bese beyilungisa endaweni yayo, ngokuvamile ngezikulufo noma ama-staple. Udokotela wakho ohlinzayo uzoqinisekisa ukuthi kukhona ukucindezeleka okwanele ku-graft nokuthi unebanga eliphelele lokunyakaza edolweni lakho. Bese bevala amanxeba ngezitishi noma ngemicu yokunamathela.
4. Ungakuhlehlisa isikhathi esingakanani ukuhlinzwa kwe-ACL ?
Ngaphandle kokuthi ungumsubathi osezingeni eliphezulu, kunethuba elingu-4 kwangu-5 lokuthi idolo lakho lizolulama lize libuyele esimweni salo esijwayelekile ngaphandle kokuhlinzwa. Abasubathi abasezingeni eliphezulu abavamile ukwenza kahle ngaphandle kokuhlinzwa.
Uma idolo lakho liqhubeka nokuxega, ungathola i-cartilage edabukile (ingozi: 3 kwangu-100). Lokhu kwandisa ingozi yokuba nezinkinga ngedolo lakho esikhathini esizayo. Ngokuvamile uzodinga olunye ukuhlinzwa ukuze ususe noma ulungise ingxenye ye-cartilage edabukile.
Uma ubuhlungu obukhulu noma ukuvuvukala edolweni lakho, xhumana nethimba lakho lezempilo.
Isikhathi sokuthunyelwe: Disemba-04-2024



